Czy retinol został zakazany? Co naprawdę zmieniają nowe przepisy UE

W ostatnim czasie coraz częściej spotykam się z pytaniem, czy retinol zostanie zakazany i czy od 2027 roku kosmetyki z witaminą A znikną ze sprzedaży. W internecie można znaleźć wiele nagłówków sugerujących, że Unia Europejska uznała retinol za niebezpieczny. Brzmi niepokojąco, zwłaszcza jeśli ten składnik od dawna jest ważnym elementem Twojej pielęgnacji.

Sprawdziłam więc oficjalne rozporządzenie Komisji Europejskiej oraz opinię Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów. Najważniejsza wiadomość jest prosta: retinol nie został zakazany i nadal będzie dostępny w kosmetykach. Zmieniają się jedynie maksymalne dopuszczalne stężenia niektórych form witaminy A.

Najważniejsze: od 1 maja 2027 roku ze sprzedaży nie znikną wszystkie kosmetyki z retinolem. Nie będzie można jedynie sprzedawać produktów, które nie spełniają nowych limitów i wymogów dotyczących oznakowania.

1. Czy Unia Europejska zakazała retinolu?

Nie. Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 nie wprowadza zakazu stosowania retinolu. Obejmuje trzy konkretne składniki, które możesz znaleźć w składzie INCI kosmetyku:

• Retinol,
• Retinyl Acetate, czyli octan retinylu,
• Retinyl Palmitate, czyli palmitynian retinylu.

Dla tych substancji ustalono maksymalne stężenia oraz obowiązkowe ostrzeżenie na opakowaniu. Producenci otrzymali długi okres przejściowy, aby mogli dostosować receptury, opakowania i dokumentację produktów.

Od 1 listopada 2025 roku nie można wprowadzać do obrotu w Unii Europejskiej nowych produktów, które zawierają wymienione składniki i nie spełniają nowych zasad. Produkty wprowadzone na rynek wcześniej mogą być jeszcze dystrybuowane w okresie przejściowym.

Od 1 maja 2027 roku kosmetyki niespełniające nowych wymagań nie będą mogły być już udostępniane na rynku, a więc także sprzedawane klientkom. Nie oznacza to jednak końca retinolu. Po tej dacie w sprzedaży pozostaną produkty zgodne z nowymi limitami.

2. Dlaczego wprowadzono ograniczenia?

Powodem zmian nie było nagłe odkrycie, że prawidłowo stosowany retinol jest niebezpieczny. Komisja Europejska wyraźnie zaznaczyła, że w przypadku tych substancji nie stwierdzono bezpośrednich obaw zdrowotnych przy stężeniach uznanych przez ekspertów za bezpieczne.

Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów, czyli SCCS, przeanalizował natomiast łączną ekspozycję na witaminę A. Organizm może otrzymywać ją z kilku źródeł jednocześnie:

• codziennej diety,
• suplementów diety,
• kosmetyków nakładanych na skórę.

Z analizy SCCS wynika, że osoby należące do grupy o najwyższej ekspozycji, stanowiącej około 5% populacji, mogą już przekraczać górny tolerowany poziom witaminy A pochodzącej z żywności i suplementów. Udział kosmetyków jest mniejszy niż udział diety, ale nadal dokłada się do całkowitej ilości witaminy A.

Nowe przepisy mają więc charakter ostrożnościowy. Ich celem jest ograniczenie dodatkowej ekspozycji z kosmetyków, a nie wycofanie skutecznego składnika z pielęgnacji.

3. Jakie stężenia retinolu będą dozwolone?

Maksymalne stężenia określono przy użyciu jednostki RE, czyli Retinol Equivalent — równoważnika retinolu.

Równoważnik retinolu pozwala porównać aktywność retinolu, octanu retinylu i palmitynianu retinylu. Substancje te różnią się budową oraz masą cząsteczkową, dlatego nie wystarczy porównać wyłącznie procentów podanych przez producenta. Każdą formę należy odpowiednio przeliczyć na RE.

Niższy limit dla balsamów do ciała wynika między innymi z tego, że zwykle nakładamy je na znacznie większą powierzchnię skóry niż serum lub krem do twarzy.

Na opakowaniach kosmetyków zawierających Retinol, Retinyl Acetate lub Retinyl Palmitate będzie także obowiązkowe oznaczenie:

„Zawiera witaminę A. Przed użyciem należy uwzględnić jej dzienne pobranie”.

Takie ostrzeżenie nie oznacza, że produkt jest niebezpieczny. Ma zwrócić uwagę na wszystkie źródła witaminy A, szczególnie jeśli jednocześnie stosujesz suplementy zawierające jej wysokie dawki.

4. Czy nowe przepisy dotyczą również retinalu?

W tym miejscu warto odróżnić retinol od retinalu, nazywanego też retinaldehydem. Są to dwie różne formy witaminy A.

Rozporządzenie 2024/996 wymienia bezpośrednio Retinol, Retinyl Acetate oraz Retinyl Palmitate. Retinal nie został objęty limitami ustanowionymi w tym konkretnym rozporządzeniu. Nie oznacza to oczywiście, że można stosować go bez ograniczeń czy pomijać zalecenia producenta. Nadal jest aktywnym retinoidem, który należy wprowadzać do pielęgnacji stopniowo.

Nie uważam również, aby po nowych przepisach każda osoba powinna automatycznie zamienić retinol na retinal. Wybór odpowiedniej formy zależy od potrzeb skóry, jej wrażliwości, wcześniejszego doświadczenia z retinoidami oraz całej formulacji produktu.

Procent składnika nie jest jedynym wyznacznikiem działania kosmetyku. Znaczenie mają także jego stabilność, sposób uwalniania, zastosowane opakowanie, pozostałe składniki formuły oraz regularność stosowania. Bardzo mocny kosmetyk, którego skóra nie toleruje, nie będzie lepszym wyborem niż łagodniejszy produkt używany systematycznie.

Jeżeli interesuje Cię retinal, zobacz kosmetyki z retinalem dostępne w Harmony Store. Produkty zawierające klasyczny retinol znajdziesz natomiast w kategorii kosmetyki z retinolem.

Przygotowałam również osobny poradnik, w którym wyjaśniam, jak stopniowo dobierać moc produktów z popularnej serii Medik8: Jakie stężenie wybrać w Medik8 Crystal Retinal?

5. Co nowe przepisy oznaczają dla Twojej pielęgnacji?

Przede wszystkim nie musisz rezygnować z retinolu ani wyrzucać kosmetyków, które masz obecnie w domu. Nowe przepisy dotyczą przede wszystkim producentów, importerów, dystrybutorów i sklepów, a nie zakazu posiadania lub używania produktu przez konsumentkę. Kosmetyk należy oczywiście stosować zgodnie z instrukcją, terminem przydatności oraz symbolem PAO określającym czas użycia po otwarciu.

Do 1 maja 2027 roku w sprzedaży mogą pozostawać starsze produkty, które zostały legalnie wprowadzone na rynek przed zakończeniem pierwszego etapu okresu przejściowego. Sama ich obecność w sklepie przed tą datą nie oznacza, że są nielegalne lub że nagle stały się niebezpieczne.

Po 1 maja 2027 roku dostępne w Unii Europejskiej kosmetyki zawierające retinol, octan retinylu lub palmitynian retinylu będą musiały spełniać nowe limity i wymagania dotyczące oznakowania. Retinol nadal pozostanie jednym z najważniejszych składników stosowanych w pielęgnacji skóry z oznakami starzenia, przebarwieniami, nierówną strukturą czy niedoskonałościami.

Niezależnie od zmian prawnych warto pamiętać o podstawowych zasadach pielęgnacji retinoidowej: rozpoczynaj od niższego stężenia, zwiększaj częstotliwość stopniowo, dbaj o nawilżenie i obserwuj reakcję skóry. W ciągu dnia pamiętaj również o regularnej ochronie przeciwsłonecznej. Odpowiedni produkt znajdziesz w kategorii filtry przeciwsłoneczne .

Podsumowując: retinol nie został zakazany. Unia Europejska ograniczyła maksymalne stężenia trzech form witaminy A i wprowadziła dodatkowe oznakowanie. Od 1 maja 2027 roku znikną jedynie kosmetyki niespełniające nowych wymogów — nie wszystkie produkty z retinolem.